Moje okolice

Piórkowo

Historia Piórkowa

Piórkowo podobnie jak i Rętwiny w początku XV w. było własnością rycerską. Mieszkały tu rodziny używające herby Leliwa. Rycerstwo z Piórkowa, Rętwin i z Radomina pochodził z Prus. Świadczą o tym widoczne na przełomie XIV-XV w. związki z Zakonem Krzyżackim. Za króla Władysława Jagiełły na Piórkowie mieszkali Leliwowie. Jan z Piórkowa z rodu Leliwów brał udział w 1434r. w obiorze Jagielończyka na tron prze szlachtę dobrzyńską. W XIV w. Piórkowo dziedziczy bardzo nieliczna drobna szlachta, która przyjęła nazwisko od wsi dziedzicznej- Piórkowscy herbu Ogończyk. W źródłach wymienia się Andrzeja vel Jędrzeja (1545-1565) i Marcina Piórkowskich (1564-1565), którzy pieczętowali się w 1565 r. herbem Ogończyk z inicjałami M.P., Marcina Piórkowskiego ( w 1517-1547). Piórkowscy posiadali również wójtostwo w królewskich Liniach albo Lenach Starych lub Wielkich (parafia i powiat dobrzyński), nadanych 25 grudnia 1351r. przez Władysława ks. łęczyckiego i dobrzyńskiego swemu słudze Radziejowi. Pewien dział w Piórkowie posiadała rodzina Radzikowskich z wsi parafialnej Radzikowo vel Radzikowo Wielkie i Radzikowo Małe ( dziś Radziki Duże i Małe), jedna z najsłynniejszych i najbogatszych rodzin senatorskich w ziemi dobrzyńskiej z możnego pnia Ogonów, z którego pochodzi wiele rodzin. Rodzina Radzikowskich wygasła po 1527r. Jeden z jej przedstawicieli, Michał Radzikowski (zm. 1518r.) nie zostawił męskiego potomka. Miał jedynie pięć córek z małżeństwa z Franciszką N. Jedna z nich Helena wyszła za mąż za chorążego mazowieckiego, później Stanisława z Ław, odziedziczyła 4 włóki z czwartą częścią karczmy i należącego do niej ogrodu w Piórkowie oraz Chojno z Nietrzebą i prawem patronatu w kościele chojeńskim, 15 włók w Złotopolu i 2 włóki w Konotopie. Być może od Piórkowskich Ogończyków pochodzą Radomińscy tego samego herbu z Radomina.
Źródła z tamtych lat 1517-1565 wymieniają siedmiu Piórkowskich, spośród których Anna Jędrzykowa z Dobrzynia 1517 i Małgorzata z Lipna (1517-1544 r.) uzyskały w 1517 r. zezwolenie królewskie na sprzedaż trzech włók w Liniach Wielkich vel Królewskich.
Małgorzata Piórkowska miała trzech synów, dziedziców trzech włók z wójostwem w Liniach, z których ostatni otrzymał w 1538 r. prezentatę na probostwo w Lipnie po zmarłym Janie Łaszczu Radomińskim.
Jan Jędrzyczek z Dobrzynia miał  syna Jakuba Piórkowskiego z Piórkowa vel z Dobrzynia, który miał żonę Jadwigę Grodzieńską dziedziczkę części Grodzeniu wraz z rodzonymi stryjami Bartłomiejem i Walentym dziedzicem w części w Liniach.
Rejestr podatku pogłównego z 1564 r. podaje, że część Piórkowa należała do zamożnej, senatorskiej rodziny Balińskich herbu Przosna, z Balina w parafii żalskiej. Andrzej Baliński (1530-1547 r.) dziedziczył wraz ze swą żoną Katarzyną Gulbiny i Piórkowo.

W 1775r. Piórkowo miało 25 dymów mieszkalnych. Wizytacja z 25 października 1781r. podaje, że Piórkowo należało już do parafii Radomin. Wieś Piórkowo miało już przyległość zwane ,,rumunek Fiewo".


W 1789 Piórkowo (parafia radomińska) należało już do Ostrowskich ( zapewne Antoniego Ostrowskiego i Anny z Ostrowskich Dziewanowskiej).

Do 6 lipca 1815 r. właścicielami Piórkowa byli Józef, Norbert, Erazm, Salomea Ostrowscy i  Anna Dziewanowska, Bracia i siostry Czermińscy.

Dobra ziemskie Piórkowo wraz z przyległością Fiewo  Jan Cissowski ożeniony z Julią Cissowską nabył od pięciu braci i sióstr Czermińskich, przez kontrakt kupna i sprzedaży dnia 6 lipca 1815 r. Właścicielem Piórkowa zapisano go dnia 21 lutego 1821 r.

Z 1817 r.  Piórkowo liczyło wówczas: 18 dymów mieszkalnych, 143 mieszkańców (71 m. i 72 k.).

Po zmarłym w dniu 5 września 1827r. Janie Cissowskim na mocy protokołu z dnia 17 października 1828 r. i 19 czerwca 1829 r. odziedziczyły majątek na zasadach współwłasności jego dzieci: Joanna Morzycka. Eufrozyna, Aleksander, Józef, Julianna, Michał, Marianna, Angela Cissowscy.

  • Mąż Marianny Cissowskiej Izydor Białobłocki wykupił od rodzeństwa Marianny dobra po Janie Cisowskim:
  • od Józefa Cissowskiego- 14 października 1837r.- za 3 000zł
  • od Julii Cissowskiej -3 000zł
  • od Eufrozyny Z Cissowskich Sokołowskiej- 27 lutego 1838 r. - 5 000 zł polskich
  • od Aleksandra Cissowskiego- 11 stycznia 1938r.- 3 789zł
  • od Joanny z Cissowskich Morzyckiej - 10 sierpnia 1838r.- 7 000zł
  • od Michała Cissowskiego i Michała Cissowskiego- 30 października 1841r.
  • od Angeli Cissowskiej -8 000zł

Izydor Białobłocki zmarł przed 10 styczniem 1851r. dobra jego odziedziczyły jego troje rodzeństwa: Filip Józef Kazimierz, Stanisław Aleksander oraz Zofia Aniela Białobłoccy.
Właścicielom majątku nie wiodło się dobrze. Popadł majątek w zadłużenie i dlatego największy wierzyciel sum- Towarzystwo Kredytowe Ziemskie wystawiło majątek na publiczną przedsprzedaż. Majątek nabył wtedy 16 listopada 1851 r. Aleksander Krawat.

15 lat później osobnym kontraktem zawartym 26 czerwca 1866r r. za 384 000 zł polskich nabył Piórkowo wraz z żywym i martwym inwentarzem pochodzący z miejscowości Czernikowo ( powiat Kartuzy) Niemiec Reinold (Rejnchold) Riebold (zm. przed 2 maja 1904 r.). Nowy właściciel przeprowadził uwłaszczenie chłopów Piórkowskich. Na folwarku Piórkowo powstało 31 uwłaszczonych osad włościańskich. Specjalnym aktem sporządzonym w dniu 10 lutego 1886 r. właściciel majątku ubezpieczył od ognia wszystkie znajdujące się w majątku budynki na sumę 16 129 rubli.

W roku 1887 Słownik Geograficzno-Historyczny Królestwa Polskiego informuje, że wieś i folwark Piórkowo w powiecie Rypin i Parafii Radomin w gminie Płonne miało 19 domów mieszkalnych, 169 mieszkańców, folwark Piórkowo z attynencją Fijewo powierzchni w 1885 r.- 971 morgów, w tym 854 morgów nieużytków; 10 budynków murowanych, 9 z drzewa, płodozmian dziesięciopolowy, pokłady torfu.

W 1887 r. wieś była w ręku Niemca.
Właściciele mieli problemy ze spłatą wierzytelności na rzecz Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego.
Na mocy protokółu spadkowego z 22 grudnia 1904 r. majątek przejęło sześcioro dzieci Riebolda: Ernest Erwin, August Ernest, Hans, Kurt, Róża i Anna. Ostatnia z współwłaścicielek  Anna Hulda Riebold, na podstawie postępowania spadkowego z dnia 10 lutego 1923r. otrzymała po bracie swoim Adolfie Erneście Rajnholdzie Rieboldzie całą jego współwłasność. tego samego dnia Anna Riebold otrzymała w spadku po siostrze Rosie Riebold całą jej współwłasność tych dóbr.

30 września 1921 r. przeprowadzono spis powszechny. Piórkowo składało się z dwóch części: folwarku i wsi.
Zaludnienie w folwarku:

  • 8 budynków mieszkalnych
  • 175 mieszkańców -87m. i 88k.
  • 164 rzymsko-katolików
  • 11 ewangelików
  • 173 Polaków


We wsi Piórkowo :

  • 14 budynków mieszkalnych
  • 153 mieszkańców- 84m. i 69k.
  • 144 rzymsko-katolików
  • 9 ewangelików
  • 144 Polaków
  • 9 Niemców

W latach 1919-1939 majątek wiele razy był wystawiany na publiczną licytację. Dnia 14 kwietnia 1939r. Towarzystwo wyceniło majątek na 401 000 zł. pol., i od tej sumy miała się odbyć licytacja. Jednak chętni się nie znaleźli i licytacja się nie odbyła.

Za okupacji zmieniono nazwę wsi na niemiecką Rieboldsdorf, co znaczy ,,Wieś Rieboldów". Według danych z dnia 10 października 1943 r. Piórkowo należało do Obwodu Urzędowego  (Gminy)- Amtsbezirke i okręgu pocztowego w Radominie (Reddemin), miało ogólną powierzchnię 559,68 ha, 60 gospodarstw oraz 385 mieszkańców.
Po zakończeniu II wojny światowej majątek Piórkowo przeszło w ręce Skarbu Państwa. Skarb Państwa przeznaczył majątek na wykonanie reformy rolnej. Ziemię otrzymało 38 osób na mocy dokumentu nadania ziemi z dnia 25 kwietnia 1945 r.