Moje okolice

Moje okolice

Zdjęcia w galeriach.

Zabytki

Szkoła w Sokołowie

Dworek w Sokołowie

Sokołowo dziś

Historia Sokołowa

Nazwy Sokołowa

Zdjęcia w galeriach.

Kalendarz

Galerie

Archiwum

O mnie

O moim bloogu

Zdjęcia w galeriach.

Zabytki

Szkoła w Sokołowie

Dworek w Sokołowie

Sokołowo dziś

Historia Sokołowa

Nazwy Sokołowa

Zdjęcia w galeriach.

Kalendarz

Galerie

Archiwum

O mnie

O moim bloogu

Księga Gości

Kategorie

Głosuj na bloog

Ulubione blogi

Ulubione strony

Wyszukaj

Subskrypcja

Statystyki

Konkursy i nagrody

Ostatni wpis w księdze:

Golub-Dobrzyń

Niedaleko mojej okolicy

O mojej okolicy

Osoby związane z moją okolicą

Turnieje w Golubiu-Dobrzyniu

Wejdź na te strony i nakarm głodujących przez kliknięcie!!

Kategorie

piątek, 27 lutego 2009 19:20

1. Dawniej punkt skupu mleka-mleczarnia, od 2000 roku budynek przerobiony na karczmę o nazwie ,,Sokół".
2. Dom nr 32.- Drewniany. Zbudowany w pierwszej ć. XX w.
3. Dom nr 34- Zbudowany w pierwszej ćw. XX w. Murowany z czerwonej cegły. Parterowy.
4. Figurka NMP Niepokolanie Poczęta.Położona powyżej kaplicy. Około 2,5 m wysokości.
5. Kapliczka- 1938r. Na kapliczce są dwa herby: Prus- rodziny Płoskich oraz herb Dąbrowa, którym pieczętowała się Wanda Jerzmanowska, żona Bolesława Płoskiego.
6. Pomniki przyrody- znajdują się na terenia parku przy miejscowym pałacu. Są to 5 dębów, jeden w wieku 180 lat drugi 300 lat, lipa w wieku 250 lat
8. Zespół pałacowo-folwarczno-parkowy.

komentarze (1) | dodaj komentarz

niedziela, 27 kwietnia 2008 11:56

Szkoła Podstawowa

komentarze (2) | dodaj komentarz

niedziela, 27 kwietnia 2008 11:34

Dworek w Sokołowie

Najprawdopodobniej dwór wzniesiony został już w XVII wieku lub XVII wieku przez ówczesnych właścicieli dóbr sokołowskich, rodzina Działyńskich, na miejscu rodowej siedziby Janusza z Sokołowa (XV w.) oraz rodziny Sokołowskich (XVI w.). Dwór wzmiankowany jest po raz pierwszy w 1618 r. Na miejscu tego dworu wzniesiono w II pot. XIX w. (zapewne w latach siedemdziesiątych ) obecny pałac wg projektu nieznanego architekta. Ks. M. Smoleński w 1864 r. wspomina w swym cennym dziełku o czterech kościołach w ziemi dobrzyńskiej; pisze ze właściciel dóbr sokołowskich Antoni Wybraniecki, wzniósł "piękny pałac", który następny właściciel "zamiast ukończyć, kazał rozebrać". Z tego pierwotnego obiektu zachowały się dotąd piwnice oraz pewne partie muru, włączone w nowy pałac. Nowy obiekt wybudowano w stylu klasycyzującym. Po wojnie nastały dla niego złe czasy. Po rozkradzeniu jego wyposażenia przez okoliczną ludność stał się siedzibą PGR-u, który podlegał Inspektoratowi PGR-ów Kowalewie Pomorskim. Podczas użytkowania obiektu przez PGR, niekonserwowany, został częściowo doprowadzony do ruiny, tak że w 1979 r. musiano przeprowadzić jego remont kapitalny. W trakcie remontu zaadaptowano pałac na dworek myśliwski wg projektu Pracowni Projektowe - Pracowni Konserwacji Zabytków Toruń.

Park

Przylega bezpośrednio do pałacu od jego północnej strony. Jego układ kompozycyjny wskazuje, ze założono go na miejscu wcześniejszego, w II poł. XIX w. Ma on charakter parka krajobrazowego. Powierzchnia ogólna- 6,93 ha, z tego wody zajmują 0,29 ha. Całkowicie zdewastowany i o zatartym układzie. Z pięknego kiedyś założenia parkowego pozostał jedynie masyw zieleni. Doprowadziła do tego bezmyślna działalność człowieka po II wojnie światowej. Charakter parka uległ całkowitej zmianie i zatarciu. Wszystkie elementy kompozycyjne uległy zniszczeniu, m.in. poprzez wprowadzenie do jego wnętrza hodowli ptaków - bażantów - oraz przeprowadzenie w latach dziewięćdziesiątych, po uprzedniej wycince, dodatkowych i chaotycznie umiejscowionych nowszych nasadzeń rządowych w postaci lipy, klonu oraz brzozy. Wreszcie do zniszczenia przyczynił się brak codziennej pielęgnacji i konserwacji, co spowodowało powstanie gęstego podszycia parka, które zaciera całkowicie jego charakter.

Budynki PGR

Po wojnie, 4 czerwca 1946 r. majątek zarekwirowały władze komunistyczne na cele reformy rolnej. Z majątku utworzono Państwowe Gospodarstwo Rolne (PGR) istniejące do początku 90-tych lat XX wieku. W 70-tych latach po drugiej stronie pałacu (szosy) pobudowano "bloki" mieszkalne dla pracowników PGR-u.

Po likwidacji PGR-u w 1993 r. część majątku o obszarze ok. 600 ha przeszła na własność Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, która następnie wydzierżawiła grunty po byłym PGR spółce (Spółka Skarbu Państwa). Spółka w wyremontowanym, zrujnowanym przez PGR pałacu, urządziła hotel oraz dworek myśliwski. Spółka zajmuje się hodowlą bażantów i kuropatw oraz uprawą dzierżawionych gruntów.

Bloki

komentarze (0) | dodaj komentarz

piątek, 08 czerwca 2007 7:22

Wieś sołecka, jedna z większych w gminie Golub-Dobrzyń, zamieszkała obecnie przez 484 osoby, położona wzdłuż szosy Golub-Dobrzyń - Dulsk, w odległości 2 km na południe od siedziby gminy, na lekko falistej, obniżającej się w kierunku północnym do rzeki Drwęcy wysoczyźnie morenowej o wysokości względnej od 96 do 116,5 m n.p.m. Część wsi Sokołowo nosi nazwę Sokołowskie Rumunki. Jak wskazuje drugi człon nazwy, jest to były rumunek powstały w zalesionej częściowo do dziś, malowniczej i głębokiej (tu - od 40 do 50 m) rynnie strugi Ruziec.

Stara wieś Sokołowo rozciąga się koło miejscowego pałacu i byłego folwarku przekształconego po II wojnie światowej w Państwowe Gospodarstwo Rolne (PGR). Były rumunek - Sokołowskie Rumunki, częściowo rozparcelowany po nacjonalizacji i parcelacji majątku Sokołowo, położony jest na południowy zachód od pałacu w Sokołowie i w większości rozciąga się wzdłuż głębokiej, częściowo porośniętej lasem, malowniczej rynny glacjalnej (do 40 m), którą wykorzystuje jeden z lewobocznych dopływów Drwęcy - ciek wodny o nazwie Ruziec. Gospodarstwa ciągną się od Słoniaw i Zaręby aż do, leżącej w sąsiedniej gminie Radomin, wsi Dulsk. Lasy położone są w północnej części sołectwa, przy granicach z miastem Golubiem-Dobrzyniem oraz w okolicach Zaręby i Słoniaw.

Sołectwo obejmuje 1026,2 ha, w tym 610,1 ha stanowią grunty orne (376,8 ha klasy od IIIa do IVb i 148 ha od V do VI klasy), 8,3 ha sady, 30,3 ha łąki, 18,9 ha pastwiska, 290,8 ha lasy, 3,3 ha wody, 18,3 ha drogi, 17,8 ha tereny zabudowane oraz 21,6 ha nieużytki. W 1998 r. w całym sołectwie było 37 gospodarstw rolnych w większości do 10 ha (26 gospodarstw). We wsi znajduje się szkoła podstawowa oraz przystanek autobusowy.

komentarze (1) | dodaj komentarz

piątek, 08 czerwca 2007 7:14

Przed 1392 r. Sokołowo otrzymali z rąk ówczesnego pana ziemi dobrzyńskiej, księcia Władysława Opolczyka, właściciela, leżącej w krzyżackiej Pomezanii, wsi Sztembark, dwaj rycerze o imionach Piotr i Janusz, w 1366 r. określeni jako synowie Żywana. Wcześniej, bo już w roku 1386 otrzymali oni z rąk tego samego księcia, leżące w sąsiedztwie Sokołowa i Dulska wsie Modrzyny i Kawęczyny (zaginione już w XVI w.) oraz wieś Dulsk.
Być może zaginione wsie Modrzyny i Kawęczyny zostały włączone w obręb wsi Sokołowo, ponieważ w 1521 r. obie należały do siedzącej podówczas "na Sokołowie", rodziny Sokołowskich.
Wg badań Błażeja Śliwińskiego, Piotr i Janusz pieczętowali się lub też własnym herbem zwanym Kotem Morskim, a nie, jak sądzono wcześniej, herbem Lewart przedstawiającym lamparta, lwa. Herb Kot Morski wyobrażał siedzącego na tylnych łapach kota, przepasanego szarfą.

Znane są trzy listy z lat 1414(?)-1420 zamieszczone w regeście Hubatscha, wymieniające Janusza (Hannos, Hannus) Stangenberga (von Stangenberg) "dziedzica" Sokołowa (nr-y 2194, 2876, 3128). 23 sierpnia 1430 r. wymieniony jest Jan Sztemberski (Johann Stembegiski) z Sokołowa, stolnik dobrzyński, obok kasztelana lubelskiego i starosty dobrzyńskiego, Jana ze Szczekocina (nr 5449).

W rejestrze szkodowym ziemian polskich, którzy doznali strat wojennych od poddanych Zakonu w latach 1431-35, występują wśród ziemian-rycerzy - m.in. Gotarda z Dulska, Jan i Iwan z Radomina, Otton z Białkowa, Piotr z Działynia i in., Pietrasz (Piotr) z Sokołowa ( T. I/2, nr 7132).

W początkach kwietnia 1459 r. w pobliżu (powyżej) Sokołowa obozowały oddziały pod dowództwem księcia mazowieckiego Konrada (list z 4 kwietnia, nr 15278).

Na początku XVI w. ród potomków Janusza z Sokołowa, należący do zamożnej szlachty, zgodnie z ówczesną tendencją epoki, przyjął nazwisko od gniazda, z którego się wywodził - Sokołowscy. Znany nam jest zmarły w 1506 r. Łukasz Sokołowski, pisarz ziemi dobrzyńskiej oraz Piotr Sokołowski zmarły, przed 1528 r., występujący w źródłach już w 1504 r., siedzący także na Żałem koło Rypina, Sokołowie wraz z młynem Tartym (Zaręba?) oraz na zaginionych później wsiach Modrzyny i Kawęczyn.

Tenże Piotr dzierżawił wiele królewszczyzn w ziemi dobrzyńskiej i Kujawach. W 1504 r. wzmiankowany jest jako podkomorzy brzeski, w 1505 r. jako kasztelan konarski, wreszcie w 1519 r. i 1520 r. - kasztelan rypiński.
Ożeniony był z Barbarą Grudzińską, z którą nie miał potomstwa. Miał je dopiero z drugą żoną, Zofią Lisowską herbu "Przeginia odmienna" z Lisewa w ziemi chełmińskiej (koło Chełmna).
Zofia Lisowska była córką Mikołaja Lisowskiego. Z Piotrem Sokołowskiem miała syna, kasztelana Wojciecha Sokołowskiego, bezpotomnie zmarłego w 1538 r., ostatniego z rodu Sokołowskich.
Po śmierci Piotra Sokołowskiego jego żona Zofia wyszła powtórnie za mąż za Wincentego Żelskiego z Działynia (1520-1568) herbu Ogończyk, kasztelana słońskiego, a następnie dobrzyńskiego. Wincenty Żelski z Zofią z Lisowskich Sokołowską miał dwóch synów: Feliksa i Piotra. Syn Zofii Lisowskiej z pierwszego małżeństwa z Piotrem Sokołowskim, kasztelan Wojciech Sokołowski przed śmiercią (zm. przed 1538 r.) zapisał matce i jej synom z drugiego małżeństwa, Feliksowi i Piotrowi Żelskim swój majątek wraz z należącą do niego częścią Sokołowa.
Piotr Żelski (1538-67) w latach 1564-67 posiadał Żałe koło Rypina, zaś Feliks (1546-68) siedział na części Sokołowa. Feliks, dziedzic części Sokołowa oraz Dulska, w poł. XVI w. zaczął się pisać Sokołowskim. Żonaty był z Barbarą (Dulską), panią z części sąsiedniego Dulska, które mu wniosła przez małżeństwo.

J. Biliński wspomina, że już przed 1543 r. na części Sokołowa była inna rodzina Sokołowskich, gałąź rodu Gorczyńskich, herbu niewiadomego z Gorczenicy pod Brodnicą w ziemi michałowskiej.
Ród ten osiedlił się w ziemi dobrzyńskiej w II poł. XV w. i już na początku XVI w. posiadał część Sokołowa. Protoplasta tej rodziny to Horacy Gorczyńskiego, który otrzymał w 1497 r. nadanie dóbr w powiecie rypińskim.
Jan Horacy Sokołowski, prawdopodobnie syn Horacego Gorczyńskiego, zapisał przed 1543 r. swoją część Sokołowa synowi, Jakubowi Horacemu (1543-67). Tenże Jakub Horacy, zapewne dla odróżnienia się od innej rodziny Sokołowskich herbu Ogończyk pieczętującej się też innym herbem, pisał się Gorczyńskim na Sokołowie, zaś Sokołowskim na Gorczenicy i miał z żoną Elżbietą, nieznanego z nazwiska syna Piotra Gorczyńskiego z Sokołowa.
Jakuba Gorczyńskiego notuje rejestr poborowy ziemi dobrzyńskiej z 1564 r. obok Feliksa Sokołowskiego vel Żelskiego.

Z Sokołowa wyszła też inna gałąź rodziny Sokołowskich, pieczętująca się herbem Rola. Rodzina ta kwitła w XVI w. w ziemi dobrzyńskiej. W 1564 r.

Sokołowo należało do powiatu rypińskiego i parafii Dulsk. Wg danych z rejestru poborowego ziemi dobrzyńskiej z tego roku na dziale własnościowym Feliksa Sokołowskiego mieszkał sołtys wsi oraz 12 chłopów, 9 ogrodników, 2 "hultaje", oponczarz, bednarz, zaś w dziale Jakuba Gorczyńskiego - 6 chłopów, 3 ogrodników, 1 krawiec oraz młynarz mający młyn o 3 kołach wodnych - korzecznych i tartak (Zaręba?).

Pod koniec XVI w. Sokołowo wraz z należącym do niego Przedmieściem Golubskim, zwanym też Dobrzyniem n. Drwęcą dostało się w ręce magnackiej rodziny Działyńskich, do których należało, z krótką przerwą, do roku 1795 . Niestety, nie wiemy jaką drogą Sokołowo dostało się w ręce tej znamienitej z rodzin, jednej z trzech najbogatszych w XVI w. rodzin w Prusach Królewskich. Być może Sokołowo lub jego część nabył syn podkomorzego dobrzyńskiego, starosty brodnickiego i bratiańskiego kasztelana chełmińskiego 1530-40, i wojewody pomorskiego w 1544 r. (zmarł w 1545 r.), Mikołaja Działyńskiego - Michał Działyński, podkomorzy chełmiński w latach 1566-67 i starosta bobrownicki w 1553 r., poseł w bezkrólewiach w 1572 r. i 1575. Ożeniony był z Anną Sokołowską, wojewodzianką pomorską, być może wywodzącą się z rodziny właścicieli (jeszcze w 1564 r.) Sokołowa i być może to ona wniosła mu Sokołowo.
Z nią miał syna Feliksa, ale ten zmarł w młodym wieku. Drugą żoną była Teodora vel Fiedora Bohowityn lub Bohoszówna, za którą dostał znaczne majątki na Wołyniu. Jednak nie miał z nią potomstwa.

Tenże Działyński posiadał w ziemi dobrzyńskiej majątki Stalmierz, Liciszewy, Kijaszkowo, Kijaszkowiec, Klonowo i część Dąbrówki, Rembiochy i Wielgiego w parafii działyńskiej (1564-68). W 1599 r. właścicielem Sokołowa był Lasota Działyński. Wg herbarza Uruskiego, mianem Lasoty nazywano Sylwestra Działyńskiego, jednego z trzech synów Jana Działyńskiego (zmarł w 1584 r.). Jan Działyński pełnił godność starosty bratiańskiego i lipnowskiego, podkomorzego chełmińskiego w 1533 r., był starostą chełmińskim i dirszowskim w 1545 r., kasztelanem gdańskim w 1545 r. i tegoż roku elbląskim, kasztelanem chełmińskim w 1547 r. oraz wojewodą pomorskim w 1551 r. i chełmińskim w 1556 r. Jego żoną, a matką Sylwestra, była Wilkanowska nieznanego imienia. Sylwester zaś ożeniony był z nieznaną z imienia, Dembowską. Sylwester miał też siostrę, Katarzynę Dąbrowską, starościnę radzyńską.

W roku 1617 i 1623 leżące naprzeciw Golubia Przedmieście Golubskie, zwane później Dobrzyniem, wg akt golubskich, być może stanowiące później, w 1683 r., całość z majątkiem Sokołowo, posiadał Michał Działyński, syn Pawła Działyńskiego i Krystyny Kostki (żył ok. 1560 do 1618), w 1602 pełnił urząd kasztelana brzeskiego, w tym roku został też wojewodą inowrocławskim, w 1615 wojewodą brzeskim. Pełnił również godność starosty malborskiego, nieszawskiego, gniewskiego, bobrownickiego, rypińskiego. Ożeniony był dwa razy: z Elżbietą z Czemów oraz z Reginą Eisenreich (zmarła w 1637 r.).

W 1673 r. i 1674 r. rejestr podatku pogłównego ziemi dobrzyńskiej (Archiwum Skarbu Koronnego w Warszawie) zanotował, że Sokołowo oraz Przedmieście Golubskie ("Suburium Golubense") należało do szlachcica, Jana Kłosińskiego.

Rok później wykaz rozbił już dane na wieś Sokołowo, Przedmieście Golubskie oraz młyn Zaręba, który to młyn także należał do majątku Sokołowo.

W 1684 r. Sokołowo wraz z Przedmieściem Golubskim i Zarębą są znów w rękach rodziny Działyńskich, konkretnie w rękach Zygmunta Działyńskiego, syna Pawła Działyńskiego i Izabeli Grudzińskiej. Zygmunt Działyński po ojcu i stryju był panem ogromnego majątku: Pakości, Runowa, Kórnika, Bnina, Szarleja, Wrześni, Sypniewa, Sobiesiernia. Był panem Dulska, starostą inowrocławskim w 1650 r., łowczym Wielkim Koronnym w 1660 r., wojewodą brzeskim w 1661r. i kaliskim w 1678 r. W 1655 r. już miał żonę Katarzynę Witosławską (zmarła w 1678 r)

Zygmunt Działyński zmarł w 1685 r. W 1688 r., po dokonanych działach rodzinnych w Toruniu, Sokołowo i Przedmieście Golubskie dostało się jednemu z jego pięciu synów, Jakubowi Działyńskiemu. W r. 1721 zatwierdził on dla tych dwu miejscowości przywileje swego ojca. Tenże Jakub w 1697 r. podpisał elekcję z ziemią dobrzyńską. Jego żona, Marianna Dambrowska (Dąbrowska), była wojewodzianką kujawską. Jakub miał z nią potomstwo. Jakub zmarł, wg badań Dworzaczka, w 1730 r. Być może Sokołowo wraz z przyległościami przejął Józef Działyński, jeden z trzech synów brata Jakuba, Pawła Działyńskiego, dziedzica Kórnika, męża Ludwiki Tarło i Magdaleny Leszczyńskiej. Józef Działyński był stronnikiem Stanisława Leszczyńskiego. Miał żonę, Mariannę Potulicką, córkę Józefa, wojewody czernichowskiego. Zmarł w 1735 r. Zostawił synów: Marcina i Augustyna. Marcin zmarł bezpotomnie. 6 sierpnia 1740 r. zatwierdził, podobnie jak jego dziadek i pradziadek, przywileje dla Przedmieścia Golubskiego, był więc bez wątpienia również właścicielem Sokołowa. Po jego śmierci w 1759 r. dobra przejął jego brat Augustyn (1715-1759), dziedzic dóbr Pakości, Kórnika, Kościelca, Działynia, Konarzewa, starosta nakielski w 1740 r., podkomorzy wschowski, od 1750 r. wojewoda kaliski, kawaler Orła Białego w 1755 r., ożeniony z Anną Radomicką (1734 r., zm. po 1760), córką wojewody inowrocławskiego Jana Radomickiego. Z Anną miał 4 córki i dwóch synów: Ignacego i Ksawerego.
Klucz Dulski przejmuje hrabia Ignacy Działyński urodzony w 1754 r. w Konarzewie koło Poznania, zmarły w listopadzie 1797 r. w Żytomierzu, generał wojsk polskich, szef regimentu wielkiego koronnego w 1788 r., poseł na sejmy ziemi dobrzyńskiej, poseł na Sejm Czteroletni, uczestnik Insurekcji kościuszkowskiej, podczas której dowodził X regimentem pierwszym wojsk koronnych.
Jednostka ta ustawiła się jako "pułk Działyńskich". Za udział w powstaniu zesłano go na Sybir, wrócił po śmierci carycy Katarzyny II, uwolniony przez jej następcę, cara Pawła II.
Ignacy Działyński był ożeniony ze Szczęsną Woroniczówną (1783). W 1780 r. otrzymał Order św. Stanisława, w 1791 r. Order Orła Białego, będący najwyższym odznaczeniem w państwie. Poza Sokołowem i Przedmieściem Golubskim (Dobrzyń n. Drwęcą) posiadał on Białkowo, Dulsk i Kijaszkowo. W 1772 r. po I rozbiorze, Sokołowo wraz z całym północnym skrawkiem ziemi dobrzyńskiej na okres czterech lat znalazło się w tzw. "kordonie pruskim".

Spis dymów ziemi dobrzyńskiej z 1775 r. wspomina, że w Sokołowie było 23 dymy mieszkalne, Przedmieściu Golubskim - Dobrzyniu n. Drwęcą - 37.

Z ankiety klasyfikacyjnej miasta Dobrzynia (Przedmieścia Golubskiego) z 1793 roku dowiadujemy się, że Sokołowo miało wspólne pastwiska z miastem Dobrzyniem.

W 1795 r. właściciel całego klucza dulskiego, stracił Sokołowo i Dobrzyń wraz z innymi majątkami w krachach bankierskich i przez łożenie nadmiernych ofiar na cele publiczne.

W wyniku wojen napoleońskich, od roku 1807 do 1813, Sokołowo wchodziło w skład Księstwa Warszawskiego. Po jego upadku, przez najbliższe dwa lata, cały okoliczny teren znajdował się pod okupacją Rosyjską. Na Kongresie Wiedeńskim ziemię dobrzyńską przekazano Rosji, która utworzyła podległe Królestwo Polskie. Lecz ostateczne rozgraniczenie, z winy Prus, przeciągnęło się do 1823 r. Stan ten przetrwał do I wojny światowej.

Nowa księga hipoteczna majątku Sokołowo, założona w wyniku regulacji z dnia 28 lipca 1821 r., informuje, że w skład majątku - dóbr Sokołowo wchodziły: miasto dziedziczne Dobrzyń n. Drwęcą, kolonia Sokołowo, młyn Zaręba, kolonia Laurenczyce (nie wiemy gdzie leżała), młyn wodny w Dobrzyniu nad Drwęcą, nazywany później "Foluszek", leżący nad strugą Dobrzyńską - lewym niewielkim dopływem rzeki Drwęcy (zwanym obecnie Strugą Dobrzyńską, w XIX w. - strugą Foluszek) oraz Bory o obszarze 60 włók. 21 lutego 1811 r. w Gnieźnie ówczesny właściciel dóbr Sokołowa i przyległości, Jan Nepomucen Białobłocki sprzedał te dobra swemu ojcu, Janowi Białobłockiemu. Ten zaś 14 listopada 1815 r. sprzedał je byłemu kapitanowi wojsk polskich, Antoniemu de Woytsowicz (de Voytsé) Wybranieckiemu (P. Gałkowski błędnie podał jego nazwisko na "Woytrowicz").

1817 r. Sokołowo należące do dziedzictwa Wybranieckiego wraz z Dobrzyniem i sąsiednim Białkowem posiadało 20 dymów mieszkalnych, 164 mieszkańców, z tego połowę stanowili mężczyźni. 69 mężczyzn i 67 kobiet stanowiły osoby dorosłe. Pozostali mieszkańcy to osoby "niedorosłe" do lat 7 i 16. Niedorośli do lat 7 to 4 dziewczynki i 7 chłopców, niedorośli do lat 16 to 9 chłopców i 8 dziewcząt.

19 lipca 1834 r. Antoni Wybraniecki sprzedał Sokołowo z majątkiem Białkowo za 400 000 złotych polskich, czyli 60 000 rubli srebrnych Antoniemu Borzewskiemu i Julii Piwnickiej, właścicielom niedaleko położonego, na południe od Sokołowa, majątku Ugoszcz.

Borzewski żył w latach 1796 -1853 i nosił tytuł Kamerjunkiera Dworu Jego Cesarsko-Królewskiej Mości". Brał udział w powstaniu listopadowym 1830-31 r.. Jego żona żyła w latach 1807-1893.

8 listopada 1853 r. kontraktem kupna - sprzedaży za 360 tys. złotych (540 000 srebnych rubli) folwark i wieś Sokołowo z przyległościami wyżej wspomnianymi i lasami 60 włók miary nowopolskiej kupili Jan i Paulina z Obrębskich Brudniccy. Trzy lata później, w wyniku wcześniejszej pożyczki zaciągniętej przez A. Borzewskiego w Towarzystwie Kredytowym Ziemskim z Warszawy (w 1842 r.), odłączyło się od Sokołowa miasto Dobrzyń n. Drwęcą. Miasto to wraz z młynem Zaręba i młynem wodnym w Dobrzyniu n. Drwęcą oraz kolonią Laurenczyce przyłączono do majątku Białkowo.

23 czerwca 1866 r. (P. Gałkowski podał błędnie, że nastąpiło to w 1868 r.) folwark i wieś Sokołowo kupił od Jana Brudnickiego zięć Aleksander Płoski, ożeniony z jego córką i jedyną spadkobierczynią Zofią Brudnicką. Cena za majątek wraz z inwentarzem żywym i martwym wynosiła 459 000 złotych (68 850 rubli srebrnych). Aleksander Płoski był pierwszym z tego rodu pieczętującym się herbem Prus I występującym w źródłach ziemi dobrzyńskiej.

Miał dwóch synów, Jana Eugeniusza i Bolesława Walentego oraz dwie córki, Jadwigę Mariannę - żonę Włodzimierza Piwnickiego z Cetek i Annę Paulinę - żonę Józefa Siemiątkowskiego, właściciela Wąpielska. Po śmierci żony Zofii z Brudnickich w 1870 r., połowę majątku należącego do niej przepisano (w 1873 r.) ich czworgu dzieciom. Po śmierci Aleksandra Płoskiego, która nastąpiła w 1894 r., po otwarciu testamentu w dniu 25 stycznia 1895 r., dzieci Płoskich przejęły również majątek Białkowo. Wkrótce jednak, 21 listopada 1898 r. Płoscy pozbyli się Białkowa.

W 1862 r. mamy wzmiankę o istnieniu szkoły dworskiej w Sokołowie, liczącej ok. 30 dzieci. Dzieci uczęszczały na lekcje zimową porą. Jednak szkoła ta długo nie istniała (podobnie było w Dulsku), gdyż rodzice nie chcieli łożyć na częściowe utrzymanie.

Po powstaniu styczniowym Sokołowo stało się siedzibą gminy obejmującej swym zasięgiem 19145 morgów obszaru, w tym 809 morgów nieużytków, w nowo utworzonym powiecie rypińskim (wcześniej lipnowski) w guberni płockiej (wcześniej województwo płockie). W całej gminie były 494 domy, 4075 mieszkańców.

W 1873 r. znajdowały się tu 2 kościoły, 1 klasztor, 3 wiatraki, 5 młynów wodnych, browar, 2 cegielnie, stacja pocztowa. Przy gminie znajdował się Gminny Sąd Okręgowy. Do gminy wchodziły następujące osady i wsie: Adamki, Białkowo, Biedowo (dziś Bedewo), Ciepień - osada włościańska, Dąbrówka, Dulsk, Frankowo Zbójeńskie, Frankowo Dulskie, Głęboczek, Imbirkowo, Kawno, Kamionka, Kazimierzowo, Kulbzak, Klonowo, Kurencja Folwark, Laskowiec, Łukaszewko, Moszczonne, Obory, Pęcherek, Piekiełko, Podolina, Pod Dulsk, Pulka, Rochal, Rudusk, Róże, Sadykierz, Sikorz, Słoniawy, Stalmierz, Wojnowo, Wielgie, Wilczewko, Zaręba, Zbójno, Zbójenko, Zosin.

11 stycznia 1887 r. jeden ze współwłaścicieli Sokołowa (do 1/4), syn Aleksandra, Bolesław Walenty wykupił część majątku należącego do jego brata, Eugeniusza oraz siostry, Anny Pauliny, za 17 250 rubli.

Ożeniony był z Kazimierą Różyczką herbu Doliwa. Pozostawił synów: Władysława i Aleksandra oraz córkę Marię. W 1919 r. starszy syn, Aleksander otrzymał Bocheniec, a młodszy, Władysław, w 1920 r. Ostrowite

Spis powszechny, pierwszy w odrodzonej Polsce, odbyty 30 września 1920 r., podał następujące dane o Sokołowie. Sokołowo folwark - 6 budynków mieszkalnych, 215 mieszkańców, 117 mężczyzn, 98 kobiet, 214 katolików, 1 ewangelik, 215 Polaków, Sokołowo wieś - 21 budynków mieszkalnych, 239 mieszkańców, 115 mężczyzn, 124 kobiety, wszyscy wyznania rzymskokatolickiego i narodowości polskiej. 9 października 1925 r.

W 1919 r. Bolesław Płoski zamienił ze swym synem, Aleksandrem, Sokołowo na dobra Bocheniec.

Majątek Sokołowo był jednym z lepiej prosperujących majątków w powiecie rypińskim. Właściciel zajmował się głównie hodowlą koni remontowych, które odstawiano dla wojska, a także hodowlą bażantów i kuropatw. Miał wielu krajowych i zagranicznych kontrahentów, którzy zjeżdżali do niego na liczne organizowane polowania. Również hodowano tu konie krwi szlachetnej, wystawiane na wielu konkursach i wystawach. Liczna też była służba, zajmująca zabudowę zachowanych do dziś czworaków, zlokalizowanych przy trasie dojazdowej do Sokołowa od strony Dobrzynia.

Nowy właściciel majątku, Aleksander Płoski, ożeniony był z Wandą Jerzmanowską herbu Dołęga, z którą miał jednego długo oczekiwanego syna, Pawła; na jego cześć wystawił kaplicę postawioną niedaleko wjazdu do pałacu w Sokołowie. Aleksander urodził się w 1897 r. w Sokołowie.
Podczas okupacji majątek został opuszczony przez właściciela, którego poszukiwali usilnie Niemcy. Wpierw udał się do jednego z majątków w kutnowskim, następnie do Warszawy. Należał do AK i w pierwszych dniach powstania hitlerowcy aresztowali go z całą rodziną i osadzili w więzieniu przy Alei Szucha. Po pewnym czasie żonę i syna Pawła zwolniono, ale po Aleksandrze zaginął słuch.

Opuszczony przez Płoskich majątek, liczący w 1939 r. 665 ha, przejął, utworzony 19 października 1939 r., Urząd Powierniczy - Wschód (Hauptreuhandstelle Ost-HTO), Hermanna Göringa. Jego zadaniem było zajęcie i konfiskata majątku polskiego i żydowskiego.

W październiku 1939 r. w majątkach zaczęli się pojawiać zarządcy niemieccy z wykształceniem rolniczym zwani, "powiernicy -Treuhänderzy". Jednym z ich głównych zadań było rozlokowanie osadników niemieckich w wywłaszczonych gospodarstwach polskich. Byłym majątkiem Płoskich zarządzał Treuhänder M. Rudolf. Do 1942 r. rozparcelowano z majątku 15 ha ziemi. Niemcy zlikwidowali też dotychczasową gminę Sokołowo. Część zachodnią gminy przeniesiono do "Obwodu Urzędowego"- gminy ("Amtsbezirke") Raudorf (Zbójno), pozostałą część, wschodnią, do nowo utworzonej gminy Reddemin (Radomin), do której włączono większą część gminy Płonne.

Podczas drugiej wojny światowej zginął, wg pracy M. Krajewskiego, wójt gminy Sokołowo Aleksander Ott (10 listopada 1939 r. w Domu Kaźni w Rypinie, względnie w Raku koło Skrwilna) oraz dwaj nauczyciele miejscowej szkoły powszechnej, Tadeusz Spodniewski (1944 r. w Bydgoszczy) i Aleksander Wróblewski (1939 r. w Łopatkach koło Wąbrzeźna).

Po nowej reformie ustroju terytorialnego w 1933 r. (wprowadzenie gromad) i po przejściu dwu powiatów rypińskiego i lipnowskiego do województwa pomorskiego (zwane odtąd Wielkim Pomorzem) w gminie Sokołowo znajdowały się następujące miejscowości: Sokołowo, Ciepień gromada, Dąbrówka gromada, Dębowo, Dulsk gromada, Frankowo, Frankowo Dulskie, Głęboczek gromada, Imbirkowo, Kamionka, Kawno, Kaźmierzowo, Kielbsak, Klonowo gromada, Kierz, Kordon, Kurencja, Laskowiec, Łukaszewo, Makowiska, Piekiełko, Poddulsk, Podolina gromada, Pólka, Rochal, Róże gromada, Rudusk gromada, Sadykierz gromada, Sikorz gromada, Wielgie gromada, Wilczewko gromada, Wilczewo gromada, Zabijak, Zaręba, Zbójenko gromada, Zbójno gromada, Zosin gromada.

Po wojnie, 4 czerwca 1946 r. majątek zarekwirowały władze komunistyczne na cele reformy rolnej. Z majątku utworzono Państwowe Gospodarstwo Rolne (PGR) istniejące do początku 90-tych lat XX wieku.

W 70-tych latach po drugiej stronie pałacu (szosy) pobudowano "bloki" mieszkalne dla pracowników PGR-u Po likwidacji PGR-u w 1993 r. część majątku o obszarze ok. 600 ha przeszła na własność Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, która następnie wydzierżawiła grunty po byłym PGR spółce (Spółka Skarbu Państwa)

Spółka w wyremontowanym, zrujnowanym przez PGR pałacu, urządziła hotel oraz dworek myśliwski. Spółka zajmuje się hodowlą bażantów i kuropatw oraz uprawą dzierżawionych gruntów.

komentarze (7) | dodaj komentarz

piątek, 08 czerwca 2007 5:46

Wieś wymieniana w dokumentach historycznych jako:

1414 i 1459 r. - Sokolowo,
1418 r.- Sokolaw,
1430 r. - Sokolow
1519 i 1564 r. - Sokolowo,
1616-21 r. - Sokołowo,
1673-1674 Sokolowo,
1684-1760 r. - Sokołowo,
1772 r. - Sokolowo,
1772-73 r. - Sockolowa,
1793 r. - Łokolowa (Sokolowa),
1939-45 r. - Falkenhöhe.

komentarze (1) | dodaj komentarz

poniedziałek, 22 marca 2010

Licznik odwiedzin: 65524

więcej...

Pochodzę z okolic gminy Radomin w powiecie Golub-Dobrzyń i województwie kujawsko-pomorskim. Z racji, że o moich stronach jest mało w internecie postanowiłam coś niecoś napisać na ten temat.

pokaż współtwórców

Pochodzę z okolic gminy Radomin w powiecie Golub-Dobrzyń i województwie kujawsko-pomorskim. Z racji, że o moich stronach jest mało w internecie postanowiłam coś niecoś napisać na ten temat.

ukryj współtwórców

!!!Moje notatki na blogu opieram przede wszystkim na książce Ryszarda Kowalskiego pt.: ,,Gmina Radomin"

« marzec »